Κυριακή 16 Αυγούστου 2009

Σήματα καπνού από τους Ναβάχο

Αρχαιολόγοι και εθελοντές εξοπλισμένοι με ειδικές φλόγες θα σχηματίσουν σύννεφα καπνού στην περιοχή των Τεσσάρων Γωνιών για να μελετήσουν πώς οι πρώτοι Ναβάχο χρησιμοποιούσαν τα σήματα καπνού για να προειδοποιήσουν την παρουσία εισβολέων. Υπάρχουν περισσότερα από 200 pueblitos (ινδιάνικα χωριά) - συνήθως υψηλά στις προεξοχές των βράχων όπου επιτηρούν τη λεκάνη του San Juan Basin - τα οποία οι αρχαιολόγοι θεωρούν ότι χτίστηκαν από τους Ναβάχο πριν από 300 περίπου χρόνια για να τους προστατεύουν από τους ισπανούς εξερευνητές και τις γειτονικές φυλές. "Εάν ακούσετε να πλησιάζει κάποιος εχθρός, αναρριχηθείτε σε αυτές τις προεξοχές και σηκώστε τη σκάλα όπου μπορείτε να κρυφτείτε για λίγο", λέει ο Ron Maldonado, διευθυντής προγράμματος του Ιστορικού Τμήματος Διατήρησης του Έθνους των Ναβάχο (Navajo Nation Historic Preservation Department).

Οι τοποθεσίες στην περιοχή όπου το Νέο Μεξικό, η Αριζόνα, το Κολοράντο και η Γιούτα συναντιούνται, εμφανίζουν υπολείμματα από αυτά που ήταν κάποτε τρομερές δομές φτιαγμένες από συσσωρευμένο ψαμμίτη. "Η θεωρία είναι ότι οι Ναβάχο εγκλωβισμένοι μέσα στα pueblitos, ενδεχομένως χρησιμοποιούσαν καπνό για να στείλουν προειδοποιητικά μηνύματα σε μεγάλες αποστάσεις", λέει ο Jim Copeland, αρχαιολόγος στο Διεύθυνση Διαχείρισης Εδάφους (Bureau of Land Management), στο Farmington. Ο Copeland αναφέρει πως πειράματα που έγιναν στις αρχές της δεκαετίας του 1990 αποκάλυψαν πως η μέθοδος προειδοποίησης θα μπορούσε να λειτουργεί γενικότερα, αλλά νέες τοποθεσίες έχουν προσδιοριστεί από τότε και οι επιστήμονες θέλουν να ξέρουν περισσότερα για το πώς τα σήματα θα μπορούσαν αναμεταδίδονται. Βελτιωμένα υπολογιστικά μοντέλα και λεπτομερής ανάλυση έχουν προτείνει την ιδέα ενός "συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης". "Ακόμη προσπαθούμε να επιβεβαιώσουμε τις μεγάλες αποστάσεις και τις τοποθεσίες που προκαλούν ερωτηματικά. Ενδεχομένως να μπορείς πολύ εύκολα να δεις από το Α στο Β, αλλά η θέαση από το Α στο Γ δημιουργεί μια απορία κι αυτό είναι κάτι που θέλουμε να εξετάσουμε", αναφέρει ο Copeland.

Οι εθελοντές προγραμμάτισαν να φθάσουν σε μερικές από τις μακρινές αμυντικές περιοχές μέχρι το μεσημέρι του Σαββάτου. Η αποστολή τους: να ξεκινήσουν τα σήματα καπνού τους και να ανιχνεύσουν στον ορίζοντα για άλλες στήλες καπνού. Ένα μεγάλο μέρος της περιοχής των Τεσσάρων Γωνιών είναι γνωστό ως Dinetah, η προγονική πατρίδα των Ναβάχο. Η παραδοσιακή ιστορία δημιουργίας της φυλής των Ναβάχο, επικεντρώνεται σε αυτή την περιοχή. 'Το Dinetah είναι ουσιαστικά η θέση εμφάνισης των Ναβάχο", λέει ο Maldonado. "Η χρονολόγηση με τους δακτυλίους των δένδρων αποκαλύπτει πως οι περισσότερες από τις περιοχές είναι από τις αρχές του 1700", αναφέρει ο Patrick Hogan σύμβουλος του πανεπιστημίου του New Mexico, του τμήματος της Αρχαιολογίας. Ερεύνησε τις περιοχές κατά τις αρχές της δεκαετίας του '90, όταν άρχισε η εντατική αναζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου κι επομένως οι αρχαιολογικές έρευνες έγιναν απαραίτητες. "Συνολικά", λέει ο Hogan, "οι ερευνητές ενδιαφέρονται να κατανοήσουν καλύτερα την πρώιμη κοινωνική οργάνωση των Ναβάχο και τις διασυνδέσεις μεταξύ των κοινοτήτων τους. Ένας τρόπος για να σκεφτούμε τη σύνδεση αυτών των μεγαλύτερων κοινοτήτων είναι να εντοπίσουμε ποιες αμυντικές περιοχές έχουν τη πλήρη θέαση, η μια της άλλης. Δεν πρόκειται να έχουν την ίδια θέα προς όλες. Θα πρέπει να είναι σε συστάδες, και εκείνες οι συστάδες ίσως μας δώσουν μια βάση για να ορίσουμε τις μεγαλύτερες ομάδες συνεργασίας". Ενώ περισσότερες από 200 αμυντικές τοποθεσίες έχουν τεκμηριωθεί, ο Copeland πιστεύει ότι υπάρχουν ακόμη περισσότερες οι οποίες είναι καλυμμένες και κρυμμένες κάτω από αιώνες άμμου και θάμνων.

Σάββατο 24 Ιανουαρίου 2009

Βρέθηκε η αρχαιότερη οικογένεια!!!

Η αρχαιότερη γνωστή πυρηνική οικογένεια σφαγιάστηκε πριν από 4.600 χρόνια. Τα ευρήματα των μελετητών αποδεικνύουν την παλαιότητα του οικογενειακού θεσμού του οποίου οι απαρχές εντοπίζονται στη Λίθινη Εποχή.
Οι αρχαιολόγοι υποπτεύονταν ότι οι άνθρωποι ζούσαν σε πυρηνικές οικογένειες, ήδη από τη Λίθινη Εποχή. Ωστόσο, οι αποδείξεις για οικογένειες τύπου... Φλιντστόουνς ήταν διάτρητες και βασίζονταν κυρίως σε αναγωγές από το πώς ζούμε τώρα και σε εικασίες για τις σχέσεις μεταξύ ενηλίκων και παιδιών που βρέθηκαν θαμμένοι μαζί.
«Είχαμε βγάλει συμπεράσματα για το παρελθόν από το παρόν, αλλά δεν ήταν απαραίτητα σωστά. Τώρα, ελέγξαμε την υπόθεση και βρήκαμε ότι υπήρξε τουλάχιστον μία πυρηνική οικογένεια στη Λίθινη Εποχή», επεξηγεί ο Wolfgang Haak, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας στο Πανεπιστήμιο Γιόχαν Γκούτενμπεργκ του Μέντς.
Οι πρόσφατες αποδείξεις προέρχονται από λεπτομερή μελέτη και ανάλυση των υπολειμμάτων 13 ατόμων που βρέθηκαν θαμμένα σε τέσσερα νεκροταφεία στο Εουλάου της Γερμανίας. Χρονολογούνται από την ύστερη Λίθινη Εποχή, πριν από 4.600 χρόνια.
Όλες οι ενδείξεις υποστηρίζουν ότι τα άτομα πέθαναν με βίαιο τρόπο: μία γυναίκα είχε ένα βέλος καρφωμένο στη σπονδυλική της στήλη, ενώ το κεφάλι και τα χέρια αρκετών άλλων ενηλίκων και παιδιών είχαν σημάδια από χτυπήματα με πέτρινα τσεκούρια.
Η εξέταση των σκελετών έδειξε ότι οι ενήλικοι ήταν ηλικίας μεταξύ 25 και 60 ετών, και τα παιδιά μικρότερα από 13 ετών. Αρκετοί από τους ενηλίκους έφεραν μερικώς επουλωμένα τραύματα. «Αυτοί ήταν οι ηλικιωμένοι και οι τραυματισμένοι, γυναίκες και παιδιά. Οτιδήποτε και αν συνέβη εκείνη τη μέρα, δεν ήταν σε θέση να πολεμήσουν», σχολιάζει ο Haak, αυτή τη φορά από το Αυστραλιανό Κέντρο Αρχαίου DNA στο Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας.
Η ανάλυση του DNA από τα οστά και τα δόντια των απολιθωμάτων σε ένα τάφο, έδειξε ότι ένας άντρας, μία γυναίκα και δύο αγόρια ήταν μία τυπική πυρηνική οικογένεια. «Τα δύο παιδιά είχαν το μιτοχονδριακό DNA της γυναίκας και το χρωμόσωμα Υ του άντρα – αυτό είναι μία πυρηνική οικογένεια», λέει χαρακτηριστικά ο μοριακός ανθρωπολόγος Brian Kemp από το Πανεπιστήμιο Ουάσινγκτον.
Τα απολιθώματα προγόνων μας από τη μέση Λίθινη Εποχή είναι σπάνια και ο Haak τονίζει ότι είναι ακόμα άγνωστο πότε οι πυρηνικές οικογένειες έγιναν συνηθισμένες. Την προϊστορική περίοδο, οι άνθρωποι πέθαιναν σε νεαρή ηλικία, είτε στη γέννα είτε από ασθένεια, καθιστώντας ανέφικτο τον σχηματισμό πυρηνικών οικογενειών. Όντως, σε ένα δεύτερο τάφο, μία ενήλικη γυναίκα δεν είχε συγγενική σχέση με δύο παιδιά που ήταν αδέρφια μεταξύ τους. Οι επιστήμονες δεν κατόρθωσαν να πάρουν δείγμα DNA από ένα τρίτο παιδί, ένα νήπιο που βρέθηκε να κοιτά τη γυναίκα. «Το γεγονός ότι κατέληξαν όλοι στον ίδιο τάφο, μας κάνει να σκεφτόμαστε ότι είχαν κάποια σχέση μεταξύ τους», λέει ο Haak.
Τα νέα ευρήματα δίνουν ακόμη μία εξήγηση για διαφοροποιήσεις στον τρόπο ταφής κατά την ύστερη Λίθινη Εποχή στην Κεντρική Ευρώπη. Τυπικά, οι άντρες όλων των ηλικιών κείνται στη δεξιά πλευρά τους και κοιτούν νότια, ενώ οι γυναίκες αναπαύονται στην αριστερή πλευρά τους κοιτώντας νότια. Ωστόσο, έχουν εντοπιστεί εξαιρέσεις στον κανόνα. Εξαίρεση είναι και η περίπτωση της πυρηνικής οικογένειας, όπου κάθε παιδί κοιτά βόρεια προς έναν από τους ενηλίκους με τον οποίο τα χέρια τους είναι μπλεγμένα. Ο Haak εικάζει ότι αυτή η τοποθέτηση μπορεί να συμβολίζει τους δεσμούς αίματος.